W XV w. Czarnolas był własnością rodziny Ślizów, zamożnego rodu w powiecie radomskim. Barbara ze Ślizów wniosła Czarnolas jako majątek posagowy Janowi Kochanowskiemu, dziadkowi poety. W 1559 r. majątek przeszedł w ręce Jana Kochanowskiego – poety.Tu poeta przeżył kilkanaście lat, jeszcze przed założeniem rodziny i dobrze zarządzał dobrami. Około 1575 r. zamieszkał tu z żoną Dorotą Podlodowską, stolnikówną sandomierską. Tu wychowali sześć córek. Urszula i Hanna zmarły w dzieciństwie. Była jeszcze Ewa, Poliksena, Elżbieta i Krystyna oraz syn Jan zwany pogrobowcem, bo urodził się po śmierci ojca.Kolejnym właścicielem był Józef Aleksander Jabłonowski, który odremontował stary drewniany pałac. Kolejną właścicielką została Teresa z Moszczyńskich Raczyńska, która podjęła pracę w kierunku uporządkowania śladów pamięci poety.Dzieło utrzymania kultu poety kontynuowała córka Teresy, Magdalena Lubomirska. Z legendarnych szczytów domu poety, zbudowała kaplicę, która z czasem stała się rodzinnym mauzoleum.Lubomirska upamiętniła czarnoleską lipę, kładąc gdzie rosła, kamienną płytę. Obecnie w Czarnolesie jest muzeum poświęcone Janowi Kochanowskiemu. Województwo świętokrzyskie.
Zabytki Polskie 